دکتر محمدرضا حافظ‌نیا در نشست کمیته برنامه‌ریزی علوم جغرافیایی و کمیسیون‌های تخصصی وابسته که در مجتمع آموزشی رفاهی سردارجنگل چمخاله گیلان برگزار شد، ضمن تشریح مشکلات موجود در حوزه علوم جغرافیایی، نبود فلسفه علم جغرافیا را مهمترین دغدغه موجود در این حوزه برشمرد.

وی افزود: جغرافیا از مجموعه علومی است که لزوم تبیین فلسفه ای در حکم اساسنامه به خوبی در آن احساس شده اما متاسفانه تاکنون اقدام موثری در سطح جهانی در این راستا صورت نگرفته است.

رییس کمیته برنامه‌ریزی علوم جغرافیای ایران با بیان تفاوت های دو مقوله فلسفه علم و فلسفه در علم از فعالیت محدود اساتید فن در حوزه فلسفه علم گفت و خاطرنشان کرد: متاسفانه اقدام اصولی و درستی در راستای شناخت فلسفه علوم جغرافیا صورت نگرفته است.

حافظ نیا درباره شرایط مطلوب انجام امور پژوهشی در حوزه تدوین اساسنامه علم جغرافیا اظهار کرد: مباحثی مانند چیستی، هستی شناسی، معرفت شناسی، روش شناسی و هدف غائی باید در خلال تبیین فلسفه علم به خوبی پرداخته شود.

وی ضمن دعوت از اساتید حوزه فلسفه علم لزوم توجه هرچه بیشتر به عناصر ساختاری را مورد تاکید قرار داد و راه نجات از سردرگمی در این حوزه را تدوین فلسفه علم برشمرد.

موضوع هویت بخشی در حوزه علوم جغرافیایی بحث دیگری بود که حافظ نیا به آن اشاره کرد و مشکل کم انگاری و احساس ضعف هویتی را از مشکلات موجود این حوزه دانست.

وی تحول روحی را لازمه رفع این معضل دانست و افزود: با ارتقای سطح باورها و فلسفه علمی در این راستا شاهد بروز این مشکلات نخواهیم بود.

وی از عدم کارایی مطلوب علوم جغرافیایی در بازار بخش خصوصی گفت و تصریح کرد: فعالیت این حوزه از علم طی سالیان گذشته تنها در محدوده پروژه های دولتی معطوف بوده که به نوبه خود اهمیت داشته اما لزوم ورود پایگاههای متنوع علم جغرافیا در حوزه اشتغال بخش خصوصی طی سالهای گذشته به خوبی احساس شده است.

وی ادامه داد: علم جغرافیا باید جایگاه خود را به خوبی در بازار اشتغال اثبات کرده و در حوزه های مختلف مانند دفاتر املاک و دفاتر توریستی که ارتباط مستقیمی با این حوزه از علم دارند ورود کنند تا تخصص جغرافیایی به خوبی در آنها نمود یابد.

رئیس کمیته برنامه‌ریزی علوم جغرافیایی ایران گفت: فلسفه علم جغرافیا در ایران به خوبی تدوین نشده است و کاربرد این علم باید از حاکمیتی بیرون آید و به بخش‌خصوصی توجه شود.

وی افزود: رشته جغرافیا از بین 80 رشته کمیته برنامه‌ریزی دارای برند و موقعیت برجسته‌تری است و 39 رشته جغرافیایی تصویب شده که هر پنج سال یک بار رشته‌های علوم جغرافیایی بازنگری می‌شود.

رئیس کمیته برنامه‌ریزی علوم جغرافیایی ایران، دلیل بازنگری رشته‌های جغرافیایی را معیاری برای به‌روز شدن با اولویت‌های بومی و محلی و هماهنگ شدن بازار کار با معیارهای اسلامی عنوان کرد.

وی جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، سنجش از راه دور، آب و هواشناسی، جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری و... را از جمله رشته‌های مذکور عنوان کرد.

دکتر حافظ‌نیا افزود: از سال 87 فرآیند جدید برنامه‌ریزی آغاز و 11 اصل تدوین شده که مهم‌ترین اصل تخصص‌گرایی است.
وی با بیان اینکه یک کمیته برنامه‌ریزی در محتوای برنامه‌ها دخالت ندارد بلکه نقش پیشنهاد دهنده دارد، تصریح کرد: اعضای کمیته برنامه‌ریزی که شامل 10 تا 20 استاد تخصصی هستند در این کمیته نظر می‌دهند.